و الحاكم و الوصى يزوجان من بلغ حالكونه فاسد العقل . قوله : او سفيها : عطف است بر [ فاسد العقل ] . قوله : مع كون النكاح صلاحا له : ضمير در [ له ] به ، من بلغ فاسد العقل او سفيها راجع است . قوله : و خلوه من الاب و الجد : ضمير مجرورى در [ خلوه ] به من موصوله راجعست . قوله : و لا ولاية لهما : يعنى براى حاكم و وصى . قوله : على الصغير مطلقا : مقصود از [ مطلقا ] اينست كه تزويج براى آنها صلاح باشد يا نباشد . مؤلف گويد : سلب ولايت از حاكم بر صغير در وقتى است كه پدر و جدّ پدرى در حيات باشند كه در اين صورت باجماع فقهاء ولايت حاكم مسلوب است اما در وقتى كه ايندو نباشند ولايت بر نكاح صغير مسلما براى حاكم بايد ثابت باشد زيرا وى ولىّ كسى است كه ولى نداشته باشد ولى مشهور از فقهاء فرموده‌اند : اساسا حاكم و وصى بر صغير ولايت ندارند ازاينرو مىتوان گفت ممكنست [ مطلقا ] را اينطور معنا نمود : چه پدر و جدّ در حيات بوده يا حيات نداشته باشند ، نكاح به مصلحت صغير بوده يا به مصلحت او نباشد صغير مذكر بوده يا مؤنث باشد . قوله : و لا على من بلغ رشيدا : يعنى كسى كه با حالت رشد و كمال بالغ شد حاكم و وصى بر او ولايت ندارند .